Tổng Quan Về Betta Plakat
21:22
Tổng
quan về betta
plakatTác giả Joep van
Esch
Hiện tại chúng ta có ba dạng cá plakat được chấp nhận trong các cuộc triển lãm khác nhau trên toàn thếgiới. Trong bài viết này, tôi muốn chia sẻnhững cảm nghĩ của mình về các dạng betta đuôi ngắn này. Tôi hy vọng bài viết sẽlàm sáng tỏ nhiều điều về sựkhác nhau giữa các dạng plakat và tiêu chuẩn của mỗi dạng. Nên nhớ rằng bài viết sẽít nhiều trùng khớp với tiêu chuẩn hiện tại của IBC vềplakat.
Cá betta đuôi ngắn rất phổbiến trên thế giới nhờ vẻngoài gọn gàng và mạnh khỏe. Chúng có ưu thế hơn cá betta đuôi dài ở bộ vây mạnh khỏe suốt đời và khó nhiễm bệnh thối vây. Cá betta đuôi ngắn hay plakat có quan hệ huyết thống gần gũi với cá betta hoang dã. Trong nhiều thế hệ, các nhà lai tạo Thái đã lai tạo cá hoang dã để phát triển bản năng chiến đấu, kỹnăng, độ bền, kích thước và màu sắc. Công việc lai tuyển chọn đã tạo ra các màu sắc cơbản và dạng đuôi như chúng ta thấy ngày nay.
Lai tuyển chọn được áp dụng bởi Guy Delaval (Pháp) vào những năm 1980 với những cá thểbình thường mua ngoài tiệm cá cảnh; bởi Paris Jones và Peter Goettner (Mỹ), những người đã phát triển góc đuôi cá betta xòe rộng (lên đến 180 độ). Kể từkhi bìa tạp chí FAMA đăng hình con halfmoon màu xanh ngọc CHENMASWIL mà nó được lai tạo bởi một nhóm các nhà lai tạo quốc tế gồm Laurent Chenot (Pháp), Rajiv Massilamoni (Thụy Sĩ) và Jeff Wilson (Mỹ), dạng đuôi hình chữ D đã chinh phục toàn thế giới! Trong những năm tiếp theo, halfmoon đã hình thành tiêu chuẩn nhưchúng ta biết ngày nay. Bước tiến này cũng tác động đến sựphát triển của những dạng đuôi khác. Ngày nay, những tiêu chuẩn vềcá đuôi đơn và đuôi kép được mô tảmột cách lý tưởng với dạng đuôi hình chữ D. Nhưng bạn nên nhớrằng, một con halfmoon lý tưởng không chỉ dựa trên hình dạng đuôi mà phải có cảba vây đơn tạo thành một viền tròn cân xứng.
Hiện tại chúng ta có ba dạng cá plakat được chấp nhận trong các cuộc triển lãm khác nhau trên toàn thếgiới. Trong bài viết này, tôi muốn chia sẻnhững cảm nghĩ của mình về các dạng betta đuôi ngắn này. Tôi hy vọng bài viết sẽlàm sáng tỏ nhiều điều về sựkhác nhau giữa các dạng plakat và tiêu chuẩn của mỗi dạng. Nên nhớ rằng bài viết sẽít nhiều trùng khớp với tiêu chuẩn hiện tại của IBC vềplakat.
Cá betta đuôi ngắn rất phổbiến trên thế giới nhờ vẻngoài gọn gàng và mạnh khỏe. Chúng có ưu thế hơn cá betta đuôi dài ở bộ vây mạnh khỏe suốt đời và khó nhiễm bệnh thối vây. Cá betta đuôi ngắn hay plakat có quan hệ huyết thống gần gũi với cá betta hoang dã. Trong nhiều thế hệ, các nhà lai tạo Thái đã lai tạo cá hoang dã để phát triển bản năng chiến đấu, kỹnăng, độ bền, kích thước và màu sắc. Công việc lai tuyển chọn đã tạo ra các màu sắc cơbản và dạng đuôi như chúng ta thấy ngày nay.
Lai tuyển chọn được áp dụng bởi Guy Delaval (Pháp) vào những năm 1980 với những cá thểbình thường mua ngoài tiệm cá cảnh; bởi Paris Jones và Peter Goettner (Mỹ), những người đã phát triển góc đuôi cá betta xòe rộng (lên đến 180 độ). Kể từkhi bìa tạp chí FAMA đăng hình con halfmoon màu xanh ngọc CHENMASWIL mà nó được lai tạo bởi một nhóm các nhà lai tạo quốc tế gồm Laurent Chenot (Pháp), Rajiv Massilamoni (Thụy Sĩ) và Jeff Wilson (Mỹ), dạng đuôi hình chữ D đã chinh phục toàn thế giới! Trong những năm tiếp theo, halfmoon đã hình thành tiêu chuẩn nhưchúng ta biết ngày nay. Bước tiến này cũng tác động đến sựphát triển của những dạng đuôi khác. Ngày nay, những tiêu chuẩn vềcá đuôi đơn và đuôi kép được mô tảmột cách lý tưởng với dạng đuôi hình chữ D. Nhưng bạn nên nhớrằng, một con halfmoon lý tưởng không chỉ dựa trên hình dạng đuôi mà phải có cảba vây đơn tạo thành một viền tròn cân xứng.
Trong nhiều năm trời plakat truyền thống là dạng duy nhất trong các cuộc triển lãm cá cảnh nhưng cơn sốt HM (halfmoon) đã thúc đẩy sựphát triển của dạng cá đuôi ngắn này. Lai cá HM đuôi dài với plakat (PK) truyền thống đuôi ngắn sẽ tạo ra halfmoon plakat (HMPK). Tương tự nhưPK, HMPK có dạng bất đối xứng với các đặc điểm kết hợp giữa PK truyền thống và HM. Năm 2005, IBC chính thức phân loại (dạng bất đối xứng) thành PK truyền thống và PK cảnh bất đối xứng bằng việc định nghĩa các tiêu chuẩn riêng biệt cho mỗi dạng. Cảhai có rất nhiều điểm chung nhưng khác biệt ởhai đặc điểm chính: đuôi và vây lưng.
Khi lai tạo cá HM đuôi dài, mục đích chính là tạo ra cá có hình dạng đối xứng, vậy có bất thường không khi cá HMPK được mô tả nhưlà dạng bất đối xứng? Một cách logic, sự ưa chuộng cá PK cảnh gia tăng sẽ dẫn đến việc hình thành một dạng PK khác nữa, PK đối xứng, loại cá đuôi ngắn này hoàn toàn tương đồng với cá HM đuôi dài và thường được gọi là “shortmoon” (tiểu bán nguyệt). IBC đáp ứng với xu hướng này bằng việc phát triển một tiêu chuẩn mà nó được coi nhưlà phiên bản đuôi ngắn của cá HM đuôi dài.
Sự phát triển từmột dạng thành ba dạng PK lẽ dĩ nhiên sẽ gây ra một sốnhầm lẫn. Vậy, đâu là điểm giống nhau và khác nhau giữa các dạng này?
Hình
dạng
chung: như tên gọi,
dạng
PK bất
đối
xứng
(dù truyền
thống
hay cảnh) có hình
dạng
không đối
xứng, chủ yếu
là vì độ dài của
vây bụng
và hình dạng
của
vây hậu
môn. Trong khi, PK đối
xứng
có hình dạng
đối
xứng
và viền
ngoài có hình oval.
Thân hình: thân hình của cả ba dạng cá ít nhiều giống nhau. Điều quan trọng là thân hình phải tương xứng với vây. Một cách lý tưởng thân phải dày với gốc đuôi to khỏe. Lưng phải trơn tru, không có vết lồi lõm. Phần sau của cá phải gần nhưđối xứng (giống nhưhình phản chiếu trong gương). Vảy phải thật đều và đẹp.
Đuôi: với cả 3 dạng PK, kiểu đuôi lý tưởng phải xòe đủ 180 độ nhưng sự khác biệt nằm ởhình dạng và sự phân nhánh của các tia đuôi. Đuôi của PK truyền thống (bất đối xứng) được phép tròn hay hình con át bích. Theo ý tôi, cá PK truyền thống lý tưởng phải có tia đuôi phân làm 2 nhánh. Nhưng theo tiêu chuẩn của IBC, tia đuôi phân làm 2 hay 4 nhánh đều được chấp nhận. Sự nởrộng của đuôi không phải dựa trên sựphân nhánh của các tia đuôi mà là sự nở rộng của màng vây giữa các tia. Đuôi của PK cảnh bất đối xứng và PK đối xứng có tia đuôi thẳng, cạnh đuôi sắc và hình nửa vòng tròn (chữ “D”). Các tia đuôi thường phân nhánh làm 4 hay hơn (nhưng đừng quá nhiều). Góc xòe đuôi trên 180 độ không được ưa chuộng so với góc xòe đúng 180 độ. Đuôi PK không nên dài quá 1/3 chiều dài thân.
Vây lưng: với cả ba loại, vây lưng không được xếp chồng lên thân và những tia đầu tiên (gần về phía đầu) không được quá ngắn (nhưthường thấy ở cá mang gen đuôi kép). Vây lưng của cá PK truyền thống (bất đối xứng) phải có dạng nửa vòng tròn và hơi nhọn hay tròn một khối. Vây lưng của PK cảnh bất đối xứng phải có dạng nửa vòng tròn và xòe ra nhưquạt. Sựnở rộng của vây lưng không phải dựa trên sựnở rộng của màng vây mà là sự phân nhánh của các tia vây. Với PK đối xứng, vây lưng thường hơi vuông nhưng điều quan trọng là kích thước và hình dạng không được ảnh hưởng đến hình dạng chung. Kết quảmong muốn thường đạt được thông qua việc gia tăng các tia vây.
Thân hình: thân hình của cả ba dạng cá ít nhiều giống nhau. Điều quan trọng là thân hình phải tương xứng với vây. Một cách lý tưởng thân phải dày với gốc đuôi to khỏe. Lưng phải trơn tru, không có vết lồi lõm. Phần sau của cá phải gần nhưđối xứng (giống nhưhình phản chiếu trong gương). Vảy phải thật đều và đẹp.
Đuôi: với cả 3 dạng PK, kiểu đuôi lý tưởng phải xòe đủ 180 độ nhưng sự khác biệt nằm ởhình dạng và sự phân nhánh của các tia đuôi. Đuôi của PK truyền thống (bất đối xứng) được phép tròn hay hình con át bích. Theo ý tôi, cá PK truyền thống lý tưởng phải có tia đuôi phân làm 2 nhánh. Nhưng theo tiêu chuẩn của IBC, tia đuôi phân làm 2 hay 4 nhánh đều được chấp nhận. Sự nởrộng của đuôi không phải dựa trên sựphân nhánh của các tia đuôi mà là sự nở rộng của màng vây giữa các tia. Đuôi của PK cảnh bất đối xứng và PK đối xứng có tia đuôi thẳng, cạnh đuôi sắc và hình nửa vòng tròn (chữ “D”). Các tia đuôi thường phân nhánh làm 4 hay hơn (nhưng đừng quá nhiều). Góc xòe đuôi trên 180 độ không được ưa chuộng so với góc xòe đúng 180 độ. Đuôi PK không nên dài quá 1/3 chiều dài thân.
Vây lưng: với cả ba loại, vây lưng không được xếp chồng lên thân và những tia đầu tiên (gần về phía đầu) không được quá ngắn (nhưthường thấy ở cá mang gen đuôi kép). Vây lưng của cá PK truyền thống (bất đối xứng) phải có dạng nửa vòng tròn và hơi nhọn hay tròn một khối. Vây lưng của PK cảnh bất đối xứng phải có dạng nửa vòng tròn và xòe ra nhưquạt. Sựnở rộng của vây lưng không phải dựa trên sựnở rộng của màng vây mà là sự phân nhánh của các tia vây. Với PK đối xứng, vây lưng thường hơi vuông nhưng điều quan trọng là kích thước và hình dạng không được ảnh hưởng đến hình dạng chung. Kết quảmong muốn thường đạt được thông qua việc gia tăng các tia vây.
Vây
hậu
môn: vây hậu
môn bắt
đầu
từvị trí to nhất
của
thân (ngay phía sau bụng) và kéo dài
đến
gốc
đuôi. Trường
hợp
lý tưởng, vây hậu
môn nên xếp
chồng
lên phần
dưới
của
đuôi khi cá giương
vây. Ở cá PK truyền
thống
(bất
đối
xứng), vây hậu
môn có dạng
hình thang với
phần
trước
hẹp
và phần
sau rộng
với
chóp vây kéo dài. Chiều
dài tia cuối
cùng luôn gấp
đôi kích thước
phần
dưới
của
đuôi. Dạng
vây hậu
môn của
PK cảnh
bất
đối
xứng
cũng tương
tự ngoại
trừ chóp vây không
được
kéo dài. Ở PK đối
xứng, vây hậu
môn nên có dạng
hình chữ nhật
và song song với
thân. Chiều
dài của
tia vây cuối
cùng nên bằng
hay ngắn
hơn
hai lần
so với
kích thước
phần
dưới
của
đuôi và chiều
cao của
vây lưng
để duy trì sự đối
xứng
chung.
Vây bụng (kỳ): vây bụng của cá PK truyền thống (bất đối xứng) có thể dày hoặc mỏng. Kích thước tối thiểu phải đạt 2/3 chiều dài thân (đo từ gốc vây bụng đến gốc đuôi) hay dài hơn. Vây bụng của PK cảnh bất đối xứng nên có chiều dài tương tựnhưng to hơn. Khác với các loại PK bất đối xứng, vây bụng của PK đối xứng phải cân xứng với chiều dài của các vây lẻ đểđảm bảo sự đối xứng chung.
Vây bụng (kỳ): vây bụng của cá PK truyền thống (bất đối xứng) có thể dày hoặc mỏng. Kích thước tối thiểu phải đạt 2/3 chiều dài thân (đo từ gốc vây bụng đến gốc đuôi) hay dài hơn. Vây bụng của PK cảnh bất đối xứng nên có chiều dài tương tựnhưng to hơn. Khác với các loại PK bất đối xứng, vây bụng của PK đối xứng phải cân xứng với chiều dài của các vây lẻ đểđảm bảo sự đối xứng chung.
Nên nhớ rằng
các dạng
PK là các ý tưởng
đểhướng
đến.
Trên thực
tế,
sựtồn
tại
của
ba dạng
PK tạo
ra một
số khó khăn,
đặc
biệt
là khi phân loại
cá dự thi trong các
cuộc
triển
lãm. Việc
lai xa giữa
các dạng
PK hay với
cá đuôi dài thường
tạo
ra các “dạng
trung gian” mà chúng thường
được
coi nhưlà
“PK truyền
thống”. Sựtồn
tại
của
các dạng
PK khác nhau dẫn
đến
sựhình thành hai
loại
“PK truyền
thống”:
1) “PK truyền thống loại 1” là dạng trung gian giữa PK truyền thống và PK cảnh bất đối xứng. Đuôi của loại cá này thường phân nhánh rất nhiều (từ4 đến 8 tia) như ởcá PK cảnh bất đối xứng nhưng cạnh đuôi lại tròn như PK truyền thống. Vây hậu môn cũng không nhọn nhưPK truyền thống nhưng lại dài hơn so với PK cảnh bất đối xứng.
2) “PK truyền thống loại 2” là dạng trung gian giữa PK cảnh bất đối xứng và PK đối xứng. Điểm khó khăn ở đây là hình dạng của vây lưng, vây hậu môn và vây bụng. Vây lưng luôn hơi vuông. Vây hậu môn không hạ thấp xuống nhưPK cảnh bất đối xứng nhưng cũng không song song với thân như PK đối xứng. Vây bụng cũng có độ dài lơlửng giữa hai loại.
Nói chung, những con cá như thếnày không thể đoạt giải cao ở bất kỳ thểloại nào nhưng thường là chất liệu tốt để lai tạo và xây dựng những dòng cá chất lượng sau này.
1) “PK truyền thống loại 1” là dạng trung gian giữa PK truyền thống và PK cảnh bất đối xứng. Đuôi của loại cá này thường phân nhánh rất nhiều (từ4 đến 8 tia) như ởcá PK cảnh bất đối xứng nhưng cạnh đuôi lại tròn như PK truyền thống. Vây hậu môn cũng không nhọn nhưPK truyền thống nhưng lại dài hơn so với PK cảnh bất đối xứng.
2) “PK truyền thống loại 2” là dạng trung gian giữa PK cảnh bất đối xứng và PK đối xứng. Điểm khó khăn ở đây là hình dạng của vây lưng, vây hậu môn và vây bụng. Vây lưng luôn hơi vuông. Vây hậu môn không hạ thấp xuống nhưPK cảnh bất đối xứng nhưng cũng không song song với thân như PK đối xứng. Vây bụng cũng có độ dài lơlửng giữa hai loại.
Nói chung, những con cá như thếnày không thể đoạt giải cao ở bất kỳ thểloại nào nhưng thường là chất liệu tốt để lai tạo và xây dựng những dòng cá chất lượng sau này.
Tôi hy vọng
rằng
các bạn
cảm
thấy
thú vị khi đọc
bài viết
này và nó sẽ giúp các bạn
phân biệt
các loại
PK khác nhau mà ngày nay thường
xuất
hiện
trên thị trường
cá cảnh
toàn thế giới.
Còn một
điều
nữa,
cá đá khi xung và giương
vây thì đuôi hay cong lên một
chút vềphía trước.
Có ý kiến
cho rằng
cá Plakat đối
xứng
khi giương
vây không được
cong lên như vậy
để đảm
báo tính đối
xứng
chung.
Plakat cảnh
truyền
thống
Cho đến tận bây giờcũng chưa có một định nghĩa rõ ràng về thể loại Plakat cảnh truyền thống (Traditional Show Plakat). Cũng không hềcó bất kỳtiêu chí đánh giá nào vềPlakat cảnh cũng như Plakat cảnh truyền thống.
Từ Plakat xuất phát từtiếng Thái Plakad có nghĩa là cá đá và không thực sựgiới hạn cho một dòng Betta nào. Plakad có thể là cá hoang dã hay cá thuần dưỡng.
Mục đích của bài viết này là để định nghĩa về Plakat cảnh truyền thống chứkhông phải về dòng cá để đá độ. Trước khi chúng ta tìm hiểu nhưthế nào là Plakat cảnh, hãy thử tìm hiểu về các dòng cá dùng để đá độ. Chúng được lai tạo một cách cẩn trọng và dùng vào mục đích chiến đấu.
Có hai dòng Plakad hoang dã gọi là Plakad Pah và Plakad Lukmoh. Chúng thường được tìm thấy ngoài môi trường tự nhiên như ao hồvà các ruộng lúa.
Plakad Pah được tìm thấy ởhầu hết mọi nơi ở Thái Lan, chúng có thân dài và đá không bền. Plakad Lukmoh không có ngoài tự nhiên vì chúng được lai tạo trong môi trường nuôi dưỡng và đá dai hơn Plakad Pah.
Một sốngười lai Plakad Lukmoh với Plakad Pah và gọi chúng là “Sangasi” (nghĩa là “cá lai”) hay ngắn gọn là "Plasang". Những con cá lai này đá không bền như Plakad Lukmoh và được lai tạo để đá với Plakad Pah, chúng cũng trông rất giống với Plakad Pah.
“Plakad” ở đây nghĩa là cá đá (tức là dùng để đá độ) và rất phổbiến ởmọi vùng tại Thái Lan cũng như những nước châu Á khác. Một vài loại Plakad được sửdụng đểđá như Betta imbellis, Betta smaragdina và Betta sp. “Mahachai”. Chúng cũng được lai tạp đểcải thiện kỹ năng chiến đấu và rồi tất cả đều trở thành cá lai.
Betta imbellis, Betta smaragdina và Betta sp. “Mahachai”thường được xếp vào thểloại Cá hoang dã thay vì thể loại Plakat trong các cuộc triển lãm cá cảnh. Chúng ta cũng không nên lẫn lộn Plakat với Plakad vì Plakad là thứ cá dùng để đá độ.
Giống Plakad được lai tạo từ cá hoang dã dùng để đá độvà trong tiếng Thái, chúng được gọi là “Plakat Morh”.
Có 4 dạng Plakad được lai tạo với mục đích đá độ.
1. Dạng bản lóc với thân dài và đầu tròn như rắn – Plachon
Đây là dạng cá đá rất phổbiến vì chúng đá rất nhanh, răng sắc và hung dữ. Nhiều nhà lai tạo vẫn phát triển dòng cá thân dài này.
2. Dạng bản rô với thân và đầu ngắn – Plamor
Dạng này có thân ngắn và dầy nếu nhìn từphía trên. Chúng đá rất chậm tuy nhiên vảy lại rất cứng nên có thể chịu đựng được các cú cắn mạnh.
Cho đến tận bây giờcũng chưa có một định nghĩa rõ ràng về thể loại Plakat cảnh truyền thống (Traditional Show Plakat). Cũng không hềcó bất kỳtiêu chí đánh giá nào vềPlakat cảnh cũng như Plakat cảnh truyền thống.
Từ Plakat xuất phát từtiếng Thái Plakad có nghĩa là cá đá và không thực sựgiới hạn cho một dòng Betta nào. Plakad có thể là cá hoang dã hay cá thuần dưỡng.
Mục đích của bài viết này là để định nghĩa về Plakat cảnh truyền thống chứkhông phải về dòng cá để đá độ. Trước khi chúng ta tìm hiểu nhưthế nào là Plakat cảnh, hãy thử tìm hiểu về các dòng cá dùng để đá độ. Chúng được lai tạo một cách cẩn trọng và dùng vào mục đích chiến đấu.
Có hai dòng Plakad hoang dã gọi là Plakad Pah và Plakad Lukmoh. Chúng thường được tìm thấy ngoài môi trường tự nhiên như ao hồvà các ruộng lúa.
Plakad Pah được tìm thấy ởhầu hết mọi nơi ở Thái Lan, chúng có thân dài và đá không bền. Plakad Lukmoh không có ngoài tự nhiên vì chúng được lai tạo trong môi trường nuôi dưỡng và đá dai hơn Plakad Pah.
Một sốngười lai Plakad Lukmoh với Plakad Pah và gọi chúng là “Sangasi” (nghĩa là “cá lai”) hay ngắn gọn là "Plasang". Những con cá lai này đá không bền như Plakad Lukmoh và được lai tạo để đá với Plakad Pah, chúng cũng trông rất giống với Plakad Pah.
“Plakad” ở đây nghĩa là cá đá (tức là dùng để đá độ) và rất phổbiến ởmọi vùng tại Thái Lan cũng như những nước châu Á khác. Một vài loại Plakad được sửdụng đểđá như Betta imbellis, Betta smaragdina và Betta sp. “Mahachai”. Chúng cũng được lai tạp đểcải thiện kỹ năng chiến đấu và rồi tất cả đều trở thành cá lai.
Betta imbellis, Betta smaragdina và Betta sp. “Mahachai”thường được xếp vào thểloại Cá hoang dã thay vì thể loại Plakat trong các cuộc triển lãm cá cảnh. Chúng ta cũng không nên lẫn lộn Plakat với Plakad vì Plakad là thứ cá dùng để đá độ.
Giống Plakad được lai tạo từ cá hoang dã dùng để đá độvà trong tiếng Thái, chúng được gọi là “Plakat Morh”.
Có 4 dạng Plakad được lai tạo với mục đích đá độ.
1. Dạng bản lóc với thân dài và đầu tròn như rắn – Plachon
Đây là dạng cá đá rất phổbiến vì chúng đá rất nhanh, răng sắc và hung dữ. Nhiều nhà lai tạo vẫn phát triển dòng cá thân dài này.
2. Dạng bản rô với thân và đầu ngắn – Plamor
Dạng này có thân ngắn và dầy nếu nhìn từphía trên. Chúng đá rất chậm tuy nhiên vảy lại rất cứng nên có thể chịu đựng được các cú cắn mạnh.
3. Dạng bản thát lát với thân dài và miệng sắc – Plakrai
Dạng này đá rất nhanh và răng cực kỳsắc bén. Chúng trông rất mảnh mai khi quan sát từ phía trên, vây hậu môn và kỳ dài. Một số con được gọi là “đầu muỗng” (spoon head) vì có cái miệng vẩu và thân dài.
4. Cá lai – Plasang
Như đã nói ởtrên, cá lai là cá lai giữa cá hoang dã với Plakad thuần dưỡng để cải thiện kỹnăng chiến đấu.
Theo tôi, Plasang thường được sửdụng trong các cuộc triển lãm cá cảnh ở thểloại Plakat cảnh truyền thống. Tôi thích loại Plasang bởi vì chúng “tổng hợp tất cảcác ưu điểm của các loại kể trên”. So với cá đá truyền thống, Plakat cảnh truyền thống ngày nay được lai tạo với vô số màu sắc.
Chúng ta cũng nên phân biệt các giống Plakat mới được lai tạo từ năm 2002. Những nhà lai tạo lai những con Plakat cảnh truyền thống với các giống cá cảnh đuôi dài như Halfmoon, Crowntail và cả Imbellis để tạo ra những giống có đuôi rất đẹp. Tốt nhất nên gọi chúng là dạng Betta đuôi ngắn và có lẽ không nên coi chúng như Plakat cảnh truyền thống tuy rằng cả hai loại đều đẹp.
Sau đây là
một
sốtiêu chuẩn
đánh giá chính đối
với
thểloại
Plakat cảnh
truyền
thống: chiều
dài thân ngắn
hơn
5 cm, độ rộng
thân khoảng
1.5 cm, đuôi hình con át bích và xòe đủ180 độ,
cạnh
đuôi tròn, điểm
nhô ra của
vây lưng
hơi
cao hơn
điểm
cao nhất
của
đuôi, vâu hậu
môn kéo dài quá điểm
thấp
nhất
của
đuôi, hai kỳ đều
nhau và kéo dài.
Từ trái sang phải: dạng át bích, dạng tròn hay quạt và cuối cùng là dạng răng cưa.
Các dạng đuôi bên trái và ở giữa được chấp nhận nhưng dạng át bích được ưa thích hơn. Dạng răng cưa bên phải không được chấp nhận. Phần rìa ngoài vây đuôi nên trơn tru.
Góc đuôi
Góc đuôi xòe đủ 180 độ được ưa chuộng hơn là góc đuôi nhỏ. Những dạng đuôi xòe quá 180 độ (over halfmoon, OHM) không được ưa chuộng trong thể loại Plakat cảnh truyền thống.
Cạnh đuôi
Cạnh đuôi tròn được ưa chuộng hơn là cạnh đuôi thẳng nhưhình chữ D.
Tia đuôi
Tia đuôi phân nhánh làm 2, phân nhánh làm 4 hay nhiều hơn không được ưa chuộng.
Hình dạng vây lưng
Vây lưng giống nhưhình ở giữa và bên trái được ưa chuộng hơn. Vây lưng có góc nhọn P nhô ra ở phía trên đỉnh T mà không nên dịch sang hai bên được ưa chuộng. Vành ngoài vây lưng trơn tru như hình bên trái được chuộng hơn ở giữa và bên phải.
Vây hậu môn
Nên có hình thang và phần chóp phải kéo dài quá điểm thấp nhất của đuôi B. Hình ở giữa và bên phải không được chấp nhận.
Vây ngực
Một cặp vây ngực đều và dài thì được ưa chuộng hơn so với vây ngực ngắn và không đều. Vây ngực nên dài và cứng thay vì ngắn và dày.
Hình dạng chung
Cả hai con ở trên đều có thể xếp vào loại Plakat cảnh truyền thống nhưng con bên trái đạt tiêu chuẩn hơn con bên phải. Bây giờ bạn có thể thấy Plakat cảnh truyền thống trông tương tựvới Plasang như thếnào. Một điểm nữa cần nói rõ là cá đuôi kép không được chấp nhận nhưPlakat cảnh truyền thống, tốt nhất là nên xếp chúng vào thể loại cá Betta đuôi ngắn.
Ghi chú
Khi phân biệt những con Plakat cảnh truyền thống với cá dùng để đá độ, tác giảđã tham khảo tài liệu của tác giả Thái Lan Precha Jintasaerewonge. Theo tôi Plakat cảnh truyền thống là những con mà Precha gọi là Fancy Betta, tức những con cá được lai tạo với mục đích làm cảnh. Chris Yew đã nhầm lẫn khi nói rằng có 4 loại cá đá độ, đó là các dạng cá đá điển hình chỉ tồn tại trên lý thuyết mà thôi và cá đá trên thực tếthường là dạng tổng hợp của các dạng điển hình trên. Cặp mắt chuyên nghiệp sẽ phân tích được cái đầu nó giống dạng nào, cái thân của nó giống dạng nào… từ đó đoán được cách đá của con cá và quyết định có nên đem cá của mình đá với nó hay không. Dù vậy, mục đích chính của bài này cung cấp những thông tin quan trọng cho việc đánh giá một con Plakat cảnh truyền thống (Traditional Show Plakat) tức giống cá nuôi làm cảnh. (Tham khảo thêm vềPlakat cảnh hiện đại - tức Modern Show Plakat
Một cặp vây ngực đều và dài thì được ưa chuộng hơn so với vây ngực ngắn và không đều. Vây ngực nên dài và cứng thay vì ngắn và dày.
Hình dạng chung
Cả hai con ở trên đều có thể xếp vào loại Plakat cảnh truyền thống nhưng con bên trái đạt tiêu chuẩn hơn con bên phải. Bây giờ bạn có thể thấy Plakat cảnh truyền thống trông tương tựvới Plasang như thếnào. Một điểm nữa cần nói rõ là cá đuôi kép không được chấp nhận nhưPlakat cảnh truyền thống, tốt nhất là nên xếp chúng vào thể loại cá Betta đuôi ngắn.
Ghi chú
Khi phân biệt những con Plakat cảnh truyền thống với cá dùng để đá độ, tác giảđã tham khảo tài liệu của tác giả Thái Lan Precha Jintasaerewonge. Theo tôi Plakat cảnh truyền thống là những con mà Precha gọi là Fancy Betta, tức những con cá được lai tạo với mục đích làm cảnh. Chris Yew đã nhầm lẫn khi nói rằng có 4 loại cá đá độ, đó là các dạng cá đá điển hình chỉ tồn tại trên lý thuyết mà thôi và cá đá trên thực tếthường là dạng tổng hợp của các dạng điển hình trên. Cặp mắt chuyên nghiệp sẽ phân tích được cái đầu nó giống dạng nào, cái thân của nó giống dạng nào… từ đó đoán được cách đá của con cá và quyết định có nên đem cá của mình đá với nó hay không. Dù vậy, mục đích chính của bài này cung cấp những thông tin quan trọng cho việc đánh giá một con Plakat cảnh truyền thống (Traditional Show Plakat) tức giống cá nuôi làm cảnh. (Tham khảo thêm vềPlakat cảnh hiện đại - tức Modern Show Plakat
Phân biệt
các dòng cá plakat
Nội dung vềcác dòng cá plakat trên diễn đàn khá phong phú qua hàng loạt bài viết của nhiều tác giả khác nhau. Xin được liệt kê nhưdưới đây:
Plakat cảnh hiện đại (Victoria Parnell)
Halfmoon Plakat (Lyon Goh)
Plakat cảnh truyền thống (Chris Yew)
Bộtam plakat (Joep van Esch)
Tiêu chuẩn của IBC vềplakat
Tuy lượng thông tin rất đầy đủ nhưng một sốbạn đọc vẫn cảm thấy khó khăn khi phân biệt các dòng cá plakat với nhau. Mục đích của bài viết này là diễn giải theo cách khiến bạn đọc dễ nắm bắt, nhờđó có thể tự phân biệt và đánh giá về mức độ"đạt chuẩn" của một con plakat.
Nội dung vềcác dòng cá plakat trên diễn đàn khá phong phú qua hàng loạt bài viết của nhiều tác giả khác nhau. Xin được liệt kê nhưdưới đây:
Plakat cảnh hiện đại (Victoria Parnell)
Halfmoon Plakat (Lyon Goh)
Plakat cảnh truyền thống (Chris Yew)
Bộtam plakat (Joep van Esch)
Tiêu chuẩn của IBC vềplakat
Tuy lượng thông tin rất đầy đủ nhưng một sốbạn đọc vẫn cảm thấy khó khăn khi phân biệt các dòng cá plakat với nhau. Mục đích của bài viết này là diễn giải theo cách khiến bạn đọc dễ nắm bắt, nhờđó có thể tự phân biệt và đánh giá về mức độ"đạt chuẩn" của một con plakat.
Thảo
luận
Về nguồn gốc, plakat truyền thống (hay betta đặc sắc) là kết quả lai tạo giữa cá Xiêm với cá betta hiện đại (như halfmoon, đuôi kép) và cả cá hoang dã (như Betta smaragdina). Đây là dòng cá xuất xứtừ các nhà lai tạo Thái Lan và theo lời của Victoria, dòng cá này không thểcạnh tranh nổi với cá halfmoon ở phương Tây.
Plakat cảnh là kết quảlai tạo giữa plakat truyền thống với halfmoon. Nó được các nhà lai tạo phương Tây phát triển với mục đích tạo ra một phiên bản thu nhỏcủa cá halfmoon. Trong khi hình dáng của đuôi và số lượng tia vây giống như cá halfmoon thì đuôi nó lại hơi cong lên phía trước khi giương vây giống nhưplakat truyền thống; điều khiến nó chưa thể là một bản sao hoàn hảo của halfmoon.
Qua quá trình lai tạo, trong bầy plakat cảnh đôi khi xuất hiện một sốcá thể có đuôi không cong lên khi giương vây và viền ngoài các vây lẻ liền lạc, và được gọi là plakat đối xứng. Plakat đối xứng mới là bản sao đích thực của cá halfmoon.
Khi giương vây, cá betta là một trong những loài cá nước ngọt xinh đẹp nhất vì vậy có thể nói rằng mọi con cá betta, nếu không bị dịtật nghiêm trọng, đều xinh đẹp! Tuy nhiên, không phải con cá nào cũng "đạt chuẩn". Lý do của việc đề ra các chuẩn mực là để khuyến khích các nhà lai tạo đi theo những hướng khác nhau và chính điều đó tạo nên sựđa dạng của các dòng cá betta nhưchúng ta thấy ngày nay. Cá plakat cũng không là ngoại lệ, các xu hướng lai tạo mới trong vài năm gần đây được IBC cập nhật và đưa vào hệ thống hạng mục triển lãm của mình. Thậm chí, tiêu chuẩn là mục đích để các nhà lai tạo hướng đến chứthực tếcó khi con cá đạt được đầy đủ các tiêu chuẩn nhưvậy vẫn chưa xuất hiện!
Về nguồn gốc, plakat truyền thống (hay betta đặc sắc) là kết quả lai tạo giữa cá Xiêm với cá betta hiện đại (như halfmoon, đuôi kép) và cả cá hoang dã (như Betta smaragdina). Đây là dòng cá xuất xứtừ các nhà lai tạo Thái Lan và theo lời của Victoria, dòng cá này không thểcạnh tranh nổi với cá halfmoon ở phương Tây.
Plakat cảnh là kết quảlai tạo giữa plakat truyền thống với halfmoon. Nó được các nhà lai tạo phương Tây phát triển với mục đích tạo ra một phiên bản thu nhỏcủa cá halfmoon. Trong khi hình dáng của đuôi và số lượng tia vây giống như cá halfmoon thì đuôi nó lại hơi cong lên phía trước khi giương vây giống nhưplakat truyền thống; điều khiến nó chưa thể là một bản sao hoàn hảo của halfmoon.
Qua quá trình lai tạo, trong bầy plakat cảnh đôi khi xuất hiện một sốcá thể có đuôi không cong lên khi giương vây và viền ngoài các vây lẻ liền lạc, và được gọi là plakat đối xứng. Plakat đối xứng mới là bản sao đích thực của cá halfmoon.
Khi giương vây, cá betta là một trong những loài cá nước ngọt xinh đẹp nhất vì vậy có thể nói rằng mọi con cá betta, nếu không bị dịtật nghiêm trọng, đều xinh đẹp! Tuy nhiên, không phải con cá nào cũng "đạt chuẩn". Lý do của việc đề ra các chuẩn mực là để khuyến khích các nhà lai tạo đi theo những hướng khác nhau và chính điều đó tạo nên sựđa dạng của các dòng cá betta nhưchúng ta thấy ngày nay. Cá plakat cũng không là ngoại lệ, các xu hướng lai tạo mới trong vài năm gần đây được IBC cập nhật và đưa vào hệ thống hạng mục triển lãm của mình. Thậm chí, tiêu chuẩn là mục đích để các nhà lai tạo hướng đến chứthực tếcó khi con cá đạt được đầy đủ các tiêu chuẩn nhưvậy vẫn chưa xuất hiện!
Với
kinh nghiệm,
niềm
đam mê và lòng nhiệt
tình chúng tôi luôn hướng
đến
sựhoàn thiện
và thẩm
mỹ.
Cá Chọi Đức Anh chân thành cảm ơn Quý khách gần xa đã ủng hộchúng tôi trong suốt thời gian qua. Được phục vụ Quý khách là niềm vinh dựcủa chúng tôi.
Cá Chọi Đức Anh chân thành cảm ơn Quý khách gần xa đã ủng hộchúng tôi trong suốt thời gian qua. Được phục vụ Quý khách là niềm vinh dựcủa chúng tôi.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cá Chọi
Đức
Anh
Website:
http://cachoiducanh.blogspot.com/
Email:
ducanhcachoi@gmail.com/
Facebook : http://cá
chọi
betta - đức
anh shop/
Cellphone:
097.410.3366
Add: Số 58b, ngõ 124, ngách 45
Âu Cơ -
Tây Hồ-
Hà Nội
0 nhận xét