Tổng Quan Về Betta Half-Moon
20:22
Giới
thiệu
tổng
quát về dòng cá
betta HalfMoon
Tác giả TK Lee (Malaysian HM group )
Cạnh đuôi và góc đuôi
Con cá bạch tạng này có cạnh đuôi dài và thẳng. X là cạnh trên và Y là cạnh dưới. Góc giữa cạnh X và cạnh Y là góc đuôi hay góc xoè.
Đuôi của HM (Halfmoon) có hai đặc điểm quan trọng:
1. Các cạnh đuôi thẳng và dài.
2. Góc xoè 180 độ.
Với HM bạn có thể kẻ một đường thẳng XY dọc theo hai cạnh đuôi. Điều này chỉcó thể thực hiện nếu các cạnh thật thẳng và làm thành một góc 180 độ.
Tác giả TK Lee (Malaysian HM group )
Cạnh đuôi và góc đuôi
Con cá bạch tạng này có cạnh đuôi dài và thẳng. X là cạnh trên và Y là cạnh dưới. Góc giữa cạnh X và cạnh Y là góc đuôi hay góc xoè.
Đuôi của HM (Halfmoon) có hai đặc điểm quan trọng:
1. Các cạnh đuôi thẳng và dài.
2. Góc xoè 180 độ.
Với HM bạn có thể kẻ một đường thẳng XY dọc theo hai cạnh đuôi. Điều này chỉcó thể thực hiện nếu các cạnh thật thẳng và làm thành một góc 180 độ.
Vây đuôi, vây lưng và vây hậu môn phải cân đối và hài hoà với nhau
Bạn phải có khả năng vẽ một đường cong bắt đầu từ điểm A trên vây lưng, từ từđi vòng qua vây đuôi, rồi tiến tới điểm B trên vây hậu môn mà không phạm phải phần đuôi nào. Cá như vậy được xem là cân đối.
Tỷ lệgiữa chiều dài đuôi và chiều dài thân
Khi đánh giá hai con HM ởtrên, nếu mọi đặc điểm đều như nhau thì con có vây đuôi lớn hơn hay tỷ lệ lớn hơn được coi như là đẹp hơn. Như vậy, BlueMoon 1 đẹp hơn BlueMoon 2.
Vây hậu môn
Quan sát các cạnh AC, BD của vây hậu môn xoè ra như rèm cửa khi cá giương vây. Một vây hậu môn rộng có cung CD lớn hơn AB. (Phải) Con đuôi kép (doubletail) này có chóp vây hậu môn rất hẹp.
Cạnh đáy B của vây hậu môn song song với đường bên A (theo Goettner). (Phải) Cạnh đáy B vây hậu môn của con đuôi kép này giao với đường bên A tại điểm C.
Vây lưng
(Trái) Cạnh ngoài của vây lưng hướng vềphía trước như ở1. Rìa ngoài của vây lưng phải liền lạc với vây đuôi như ở2. Tia vây phân nhánh phù hợp. (Phải) Vây lưng xoè rộng. Thông thường, cạnh vây lưng nằm ởvị trí X, khoảng 2/3 chiều dài vây hậu môn. Với vây lưng rộng hơn, cạnh này phải di chuyển đến vị trí Y.
Những đặc điểm nổi bật của HM là:
3. Các cạnh đuôi thẳng và dài.
4. Góc xoè 180 độ.
Đuôi phải có hình bán nguyệt hay hình chữ D.
Tia vây đuôi - “Công phu lai tạo” của HM
Từ một tia vây phân thành 4 nhánh giúp cho vây đuôi được chống đỡ tốt hơn.
Đâu là đuôi của HM? Đặc điểm khó đạt nhất: cạnh đuôi dài và thẳng
Cạnh đuôi hoàn hảo 1 phải thật thẳng. Khi nó giao với viền cung đuôi 2 thì phải tạo ra một cạnh sắc 3. Chất lượng của cạnh đuôi phụ thuộc vào hai yếu tố:
1. Nó có thẳng không?
2. Nó có dài không?
Tóm lại, cạnh đuôi có “sắc” hay không?
Hai kiểu phân nhánh của tia vây
(Trái) Tia vây phân nhánh thẳng, hoàn hảo và mạnh mẽ. Mặt khác, khi cá giương vây, các điểm chót của các tia vây phải làm thành một vòng cung. (Phải) Khi tia vây phân nhánh, chúng hơi hướng ra phía ngoài và cạnh đuôi cũng vậy. Cạnh đuôi cong sẽ thẳng lại một khi cá giương vây. Nhiều nhà lai tạo thích kiểu vây đuôi này.
Theo Victoria Parnell, có ít nhất 3 yếu tốdi truyền tạo nên đặc điểm halfmoon:
1) Tất cảcác tia đuôi phải thẳng và không được cong hay vẹo.
2) Các tia đuôi phải phân nhánh ít nhất ba lần.
3) Đuôi phải xoè đủ 180 độ.
Dường nhưlà các tia vây và góc xoè bịảnh hưởng mạnh từcác yếu tố môi trường. Ngay cả khi cá betta được thừa hưởng đầy đủ các đặc điểm di truyền cần thiết thì chúng vẫn có thểkhông phô bày hết khả năng tiềm tàng bởi vì nước không đạt chất lượng hay kỹthuật nuôi dưỡng kém.
Sẽ hợp lý khi cho rằng các yếu tốdi truyền kể trên bao gồm cảgen trội lẫn gen lặn. Gen làm tia vây phân nhánh là gen trội, trong khi gen làm các tia đuôi thẳng và gen làm đuôi xoè 180 độlà gen lặn.

Hãy chọn
cá giống
của
bạn
dựa
trên các tiêu chuẩn
định
sẵn
(chẳng
hạn
tiêu chuẩn
của
IBC). Hãy nắm
thật
vững
các tiêu chuẩn.
Đừng
chỉtập
trung vào mỗi
đuôi. Ngay cả con cá
tốt
nhất
hiện
nay cũng có nhiều
đặc
điểm
cần
phải
cải
thiện
chẳng
hạn
nhưđộ lớn
của
vây lưng, vây hậu
môn và mức
độtinh khiết
của
màu sắc.
Tập
trung vào đuôi nhưng
cũng đừng
bỏqua các vây khác,
bằng
không sẽ có
một
ngày mà phòng cá của
bạn
sẽtoàn cá có đuôi xoè
đủ180 độ một
cách hoàn hảo
nhưng
vây lưng
hay vây hậu
môn lại
có màu nhợt
nhạt
và nhỏ.
Nên nhớ rằng ngay cả một cặp halfmoon hoàn hảo có đuôi xoè đủ 180 độcũng không tạo ra 100% cá halfmoon con; mà bạn thường thu được cả cá halfmoon lẫn cá delta và superdelta, với một phần trăm halfmoon nhất định ở mỗi bầy tuỳthuộc vào chất lượng của cặp cá giống. Một sốdòng halfmoon chất lượng có thểtạo ra 50-60% cá halfmoon mỗi bầy, nhưng tỷlệ thông thường là 10-30% tuỳ thuộc vào chất lượng nước, dinh dưỡng và chế độchăm sóc.
Nên nhớ rằng ngay cả một cặp halfmoon hoàn hảo có đuôi xoè đủ 180 độcũng không tạo ra 100% cá halfmoon con; mà bạn thường thu được cả cá halfmoon lẫn cá delta và superdelta, với một phần trăm halfmoon nhất định ở mỗi bầy tuỳthuộc vào chất lượng của cặp cá giống. Một sốdòng halfmoon chất lượng có thểtạo ra 50-60% cá halfmoon mỗi bầy, nhưng tỷlệ thông thường là 10-30% tuỳ thuộc vào chất lượng nước, dinh dưỡng và chế độchăm sóc.
Nuôi dưỡng
cá halfmoon
Halfmoon có lẽ là loại cá cần được chăm sóc nhiều nhất. Nên nhớ rằng các dòng cá betta đuôi dài như halfmoon là cá thuần dưỡng và có lẽ không có khả năng tồn tại trong môi trường hoang dã. Điều này có nghĩa là cá halfmoon cần không gian và sự chăm sóc nhiều hơn so với cá betta đuôi ngắn.
90% bệnh tật đều có cùng một nguyên nhân: nước kém chất lượng. Bí quyết nằm ởchỗ cá halfmoon cần không gian càng lớn càng tốt và thay nước liên tục. Thật không may, cách tốt nhất tức thay 100% nước mỗi ngày là cách mà hầu hết chúng ta không có thời gian để làm! Nếu bạn chỉ thay nước một phần thì một số vi khuẩn vẫn còn tồn đọng trong lọ cá. Chúng có thể gây bệnh cho cá. Nếu bạn không thể thay nước mỗi ngày thì thay nước mỗi 3 ngày cũng được, tuỳ theo kích thước lọnuôi cá của bạn. Tốt nhất, mỗi ngày nên hút hết chất dơtừ đáy (rồi đổ nước sạch vào lọ). Sử dụng nước đã khửchlor (hay đã để cho hả). Nhất thiết phải loại bỏhết các hợp chất chứa clor, những chất vốn không tồn tại ngoài môi trường tựnhiên. Cũng nên kiểm tra và điều chỉnh độ pH đểđảm bảo nó đạt mức cần thiết cho cá. Có nhiều loại thuốc tăng hoặc giảm pH bán ngoài thị trường.
Cây thuỷ sinh là một lựa chọn tốt. Như ởmôi trường hoang dã, cây tiêu thụ phosphate trong nước và cải thiện chất lượng nước khi bạn chỉ thay một phần. Dù rằng phosphate không độc đối với cá nhưng nó kích thích rêu tăng trưởng, tôi khuyên bạn nên trồng Java fern để tiêu thụphosphate trong nước hồ. Java fern thường đi đôi với gỗlũa. Hãy gỡ cây ra khỏi lũa trước khi đem trồng trong hồ vì gỗlũa thường có cạnh sắc làm cá bị rách vây. Cây cũng tiêu thụ cả nitrate. Hãy bố trí đủkhông gian trống bên cạnh cây thuỷ sinh đểcá bạn bơi lội. Hãy tỉa cây khi cần thiết đểđảm bảo không gian này được cân bằng. Hãy trồng cùng một loại cây ở hồmới khi bạn bắt cá ra nuôi riêng. Nếu bạn mua cá từ nhà lai tạo khác, hãy hỏi họvề điều kiện nuôi dưỡng ở đó và cốtái lập điều kiện này sao cho càng giống càng tốt. Điều này có thể rất quan trọng! Các dòng cá đỏ và không đỏ (non-red) đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ thay đổi nào của các thành phần hóa học trong nước.
Cho cá ăn thức ăn thích hợp. Cho cá ăn nhiều loại thức ăn khác nhau và cả thức ăn khô có chứa nhiều vitamin. Cá nhân tôi thích cho cá ăn thức ăn đông lạnh (tươi hơn thức ăn khô nhưng lại không chứa mầm bệnh nhưthức ăn tươi). Tuy nhiên, bạn nên cho cá ăn ít nhưng thường xuyên (đủ đểcá ăn hết trong năm phút). Bằng không, thức ăn dưsẽ phân rã và làm nồng độammonia tăng cao.
Tập cho cá giương vây mỗi ngày bằng cách soi kiếng hay kè nó với con cá khác. Nhưng không nên để nó thường xuyên thấy cá khác vì nó sẽ bịlờn. Nếu bạn đểcác lọ cá gần nhau thì nên che lại (tức ngăn lọ này với lọkhác bằng một tấm bìa hay bất cứ thứgì khác) hay để thật nhiều lọ cạnh nhau để cá thường xuyên đảo qua đảo lại giữa những con khác nhau và không mổ vào lọ. Lưu ý rằng cá có vây thật to và dài nên nếu nó giương lên quá căng và quá lâu thì vây có thể bịrách, vậy tốt nhất bạn nên giới hạn thời gian giương vây của chúng chỉ khoảng 1 giờ mỗi ngày.
Thật là nhiều việc, tuy nhiên vẻ đẹp tuyệt vời của cá halfmoon mỗi khi chúng giương vây xứng đáng với sự phục vụ này.
Halfmoon có lẽ là loại cá cần được chăm sóc nhiều nhất. Nên nhớ rằng các dòng cá betta đuôi dài như halfmoon là cá thuần dưỡng và có lẽ không có khả năng tồn tại trong môi trường hoang dã. Điều này có nghĩa là cá halfmoon cần không gian và sự chăm sóc nhiều hơn so với cá betta đuôi ngắn.
90% bệnh tật đều có cùng một nguyên nhân: nước kém chất lượng. Bí quyết nằm ởchỗ cá halfmoon cần không gian càng lớn càng tốt và thay nước liên tục. Thật không may, cách tốt nhất tức thay 100% nước mỗi ngày là cách mà hầu hết chúng ta không có thời gian để làm! Nếu bạn chỉ thay nước một phần thì một số vi khuẩn vẫn còn tồn đọng trong lọ cá. Chúng có thể gây bệnh cho cá. Nếu bạn không thể thay nước mỗi ngày thì thay nước mỗi 3 ngày cũng được, tuỳ theo kích thước lọnuôi cá của bạn. Tốt nhất, mỗi ngày nên hút hết chất dơtừ đáy (rồi đổ nước sạch vào lọ). Sử dụng nước đã khửchlor (hay đã để cho hả). Nhất thiết phải loại bỏhết các hợp chất chứa clor, những chất vốn không tồn tại ngoài môi trường tựnhiên. Cũng nên kiểm tra và điều chỉnh độ pH đểđảm bảo nó đạt mức cần thiết cho cá. Có nhiều loại thuốc tăng hoặc giảm pH bán ngoài thị trường.
Cây thuỷ sinh là một lựa chọn tốt. Như ởmôi trường hoang dã, cây tiêu thụ phosphate trong nước và cải thiện chất lượng nước khi bạn chỉ thay một phần. Dù rằng phosphate không độc đối với cá nhưng nó kích thích rêu tăng trưởng, tôi khuyên bạn nên trồng Java fern để tiêu thụphosphate trong nước hồ. Java fern thường đi đôi với gỗlũa. Hãy gỡ cây ra khỏi lũa trước khi đem trồng trong hồ vì gỗlũa thường có cạnh sắc làm cá bị rách vây. Cây cũng tiêu thụ cả nitrate. Hãy bố trí đủkhông gian trống bên cạnh cây thuỷ sinh đểcá bạn bơi lội. Hãy tỉa cây khi cần thiết đểđảm bảo không gian này được cân bằng. Hãy trồng cùng một loại cây ở hồmới khi bạn bắt cá ra nuôi riêng. Nếu bạn mua cá từ nhà lai tạo khác, hãy hỏi họvề điều kiện nuôi dưỡng ở đó và cốtái lập điều kiện này sao cho càng giống càng tốt. Điều này có thể rất quan trọng! Các dòng cá đỏ và không đỏ (non-red) đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ thay đổi nào của các thành phần hóa học trong nước.
Cho cá ăn thức ăn thích hợp. Cho cá ăn nhiều loại thức ăn khác nhau và cả thức ăn khô có chứa nhiều vitamin. Cá nhân tôi thích cho cá ăn thức ăn đông lạnh (tươi hơn thức ăn khô nhưng lại không chứa mầm bệnh nhưthức ăn tươi). Tuy nhiên, bạn nên cho cá ăn ít nhưng thường xuyên (đủ đểcá ăn hết trong năm phút). Bằng không, thức ăn dưsẽ phân rã và làm nồng độammonia tăng cao.
Tập cho cá giương vây mỗi ngày bằng cách soi kiếng hay kè nó với con cá khác. Nhưng không nên để nó thường xuyên thấy cá khác vì nó sẽ bịlờn. Nếu bạn đểcác lọ cá gần nhau thì nên che lại (tức ngăn lọ này với lọkhác bằng một tấm bìa hay bất cứ thứgì khác) hay để thật nhiều lọ cạnh nhau để cá thường xuyên đảo qua đảo lại giữa những con khác nhau và không mổ vào lọ. Lưu ý rằng cá có vây thật to và dài nên nếu nó giương lên quá căng và quá lâu thì vây có thể bịrách, vậy tốt nhất bạn nên giới hạn thời gian giương vây của chúng chỉ khoảng 1 giờ mỗi ngày.
Thật là nhiều việc, tuy nhiên vẻ đẹp tuyệt vời của cá halfmoon mỗi khi chúng giương vây xứng đáng với sự phục vụ này.

Câu chuyện
vềcá
halfmoon
Theo lời
kểcủa
Rajiv Masillamoni
Vào năm 1982, nhà lai
tạo
người
MỹPeter Goettner lai
tạo
được
một
con cá tiến
xa so với
thời
đại
của
nó. Đó là một
con cá betta xanh lục
đuôi đơn
với
góc đuôi xoè gần
đạt
180 độvà
nó được
cộng
đồng
nuôi cá betta hâm mộ đặt
cho biệt
danh là “Ngài vĩ đại”. Goettner
tiết
lộrằng
ông mua cá giống
mà từđó
tạo
ra “Ngài vĩ đại”
(sau này được
gọi
là “Ngài G.”) từ một
nhà lai tạo
người
Mỹ khác,
Parris Jones, người
đã cải
tạo
dòng cá của
mình từcá
giống
của
một
nhà lai tạo
người
Mỹkhác nữa,
Chuck Hale, vào năm 1977. Khoảng
từ năm 1983
đến
năm 1986, một
nhóm các nhà lai tạo
người
Pháp trong đó có Guy Delaval đã nhập
khẩu
cá giống
từ những
nhà lai tạo
danh tiếng ởMỹ nhưGoettner và
Jones.
Delaval vốn đã là một nhà lai tạo cá bảy màu thành đạt và nhiều năm trước đó ông đã quyết định nhảy vào lãnh vực cá betta. Ông khởi sự với con giống bình thường, cải tạo chất lượng của dòng cá bằng phương pháp lai tuyển chọn những con cá tốt nhất theo một phương pháp đặc biệt: anh chị em với nhau, và rồi cha với con gái trong hàng loạt thế hệ. Dấu hiệu đặc trưng ở dòng cá của Delaval đó là nhiều con có viền vây trong suốt, một đặc điểm mà ngày nay chúng ta vẫn còn thấy ở nhiều con halfmoon. Khi chất lượng dòng cá của Delaval tăng lên, ông nhận ra rằng ông đang sở hữu những con cá đặc biệt và lao động cật lực đểhoàn thiện “ý tưởng” của mình. Với chỉ bốn hồ và hai mươi lọ, Delaval chăm chỉ lai tạo và chọn lọc, ông chỉ giữlại những con cá tốt nhất đểphát triển dòng cá.
Vào năm 1987, Delaval trưng bày cá của mình tại triển lãm cá ở Lyon, Pháp. Mặc dù những con halfmoon đầu tiên (như sau này chúng được gọi như vậy) có độ cân đối và hình dạng đáng kinh ngạc, chúng lại không thu hút sự chú ý của các trọng tài trong triển lãm, chủ yếu là vì họ đã quen mắt với những dạng cá nhất định và không muốn thay đổi quan niệm về cá betta “lý tưởng”. Vào thời đó, những con cá betta đoạt giải là cá đuôi quạt và cá đuôi kép, và cá của Delaval trông quá khác biệt so với những gì mà mọi người thường thấy. Sau triển lãm, vị chủtịch của Hiệp hội Họ cá Rô Đức (Anabantoid Association of Germany) viết một bản tóm tắt về triển lãm với mục đích biểu dương những người tham gia và đoạt giải. Vềnhững con cá không đoạt giải của Delaval, ông chỉ nói rằng chúng trông “dễ thương”.
Sau đó vào năm 1988, Delaval trưng bày cá của ông tại triển lãm ở LeMann, Pháp. Mặc dù một lần nữa cá của ông lại không được ngó ngàng tới, nhưng ít nhất có một nhà lai tạo đồng nghiệp bị"sét đánh" bởi những gì mà Delaval đã tạo ra: Rajiv Masillamoni. Masillamoni có thói quen luôn mang theo bên mình ảnh của “Ngài G.” mà ông đưa cho mọi người xem trong bất kỳhội nghịnào liên quan tới cá betta mà ông tham dự, hâm mộ vềhình dạng hoàn hảo của nó, ông hỏi có thể mua cá có chất lượng tương tựở đâu. Khỏi cần phải nói, khi ông vừa nhìn thấy những con cá dự thi của Delaval mà chúng xoè vây rộng và cân đối hơn những gì mà ông dám mơ ước, tấm hình của “Ngài G” liền vuột khỏi những ngón tay của ông. Ngay lập tức ông truy vấn Delaval về nguồn gốc cá và mua hai trong số ba con cá đực đuôi xoè 180 độ mà Delaval đem tới dựthi ở triển lãm cũng như năm con cá đực khác và hai con cá mái cùng dòng. Masillamoni phấn khởi đem tài sản của mình về Thuỵ Sĩ, nơi ông bắt đầu lai tạo chúng một cách say mê. Ông bị sốc và kinh hoàng khi nhận ra rằng cả bảy con cá đực mà ông mua từ Delaval đều không có khả năng sinh sản. Mặc dù chúng vẫn làm tổ và ve vãn cá cái nhưng dường như chúng không có khả năng cuộn lấy cá cái và chăm sóc trứng. Vấn đề dường như không ởhình dạng của chúng mà vì chúng bị lai cận huyết quá nhiều, điều này được khẳng định khi Masillamoni tham khảo ý kiến của hai nhà lai tạo khác cũng mua cá từ Delaval - Laurent Chenot và Marc Maurin - những người cũng gặp vấn đềtương tự. Chỉ còn cách hy vọng vào những con cá mái, Masillamoni lai chúng lần nữa với cá betta cảnh bình thường và kết quả thu được khác xa về hình dạng và độcân xứng so với cá gốc của Delaval. Khi một trong hai con cá mái không may bị chết thì dường như mọi thử nghiệm sắp sửa phải kết thúc. Tuy nhiên, vận may đã mỉm cười với Masillamoni và dự án của ông, ông được giới thiệu với một thành viên của IBC, người đi du lịch ởThuỵ Sĩ và tặng ông một con đuôi kép melano đực từ dòng cá của Parris Jones. Masillamoni lai con cá đực này với con cá mái còn lại của Delaval và được tưởng thưởng bởi một con cá vượt xa so với những con cùng bầy. Con cá được đánh số“R39” và là một con cá đực màu xanh lục với vây đuôi xoè đủ 180 độ một cách hoàn hảo.
Phiêu lưu cùng dòng cá mới, Masillamoni lai con cá đực với tất cảcá mái mà ông có và sau đó lập nhóm với các nhà lai tạo Laurent Chenot và Jean Luc Corso, những người cũng lai nó với cá mái của họ. Cá con thu được từ những bầy lai này tiến đến rất gần với dòng cá halfmoon thực sựđầu tiên, và có lý do để khẳng định rằng tất cảcá halfmoon ngày nay đều là con cháu của một ông tổduy nhất – R39.
Vào năm 1991, Masillamoni đem cá betta đuôi 180 độ của ông đến Triển Lãm Thường Niên lần thứ 25 của IBC tổ chức ởMilwaukee, bang Wisconsin. Ông rất kinh ngạc khi phát hiện ra rằng, một lần nữa, các trọng tài hoàn toàn không để ý tới cá của ông so với sựthú vị mà họ dành cho các loại cá đuôi kép và đuôi quạt. Tuy nhiên, những con cá dự thi đến từ châu Âu không thoát khỏi sựchú ý của hàng loạt các nhà lai tạo hàng đầu vào thời đó gồm Jeff Wilson, Peter Goettner, Parris Jones, Paul Hardy và John Benn, những người đã mua một sốcá của Masillamoni để đem vềlai với dòng cá của riêng họ. Cũng tại triển lãm này Jeff Wilson lần đầu tiên nói đùa rằng dạng đuôi mới trông giống nhưhình bán nguyệt (halfmoon) và từ đó cái tên “halfmoon” ra đời.
Phấn khởi bởi sựđồng cảm về sởthích, Masillamoni gia nhập nhóm làm việc cùng với Wilson và Laurent Chenot để cốgắng củng cố các đặc điểm thành một dòng cá ổn định. Cả ba nhà lai tạo thường xuyên trao đổi những con cá tốt nhất với nhau, một con cá thường được lai với ba dòng khác nhau ở Mỹ, Pháp và Thuỵ Sĩ. Bằng việc lai tạo con cá tốt nhất ởcả ba nơi, họ có khảnăng tạo ra những con halfmoon một cách nhanh chóng và hiệu quả, họ cẩn thận lưu tài liệu bằng cảhình ảnh và ghi chép để mỗi thếhệ mới ra đời đều có chất lượng tốt hơn thếhệ trước đó.
Vào năm 1992, Masillamoni và Wilson quyết định trưng bày những con cá halfmoon tốt nhất của họ tại triển lãm của IBC tại bang Alabama, âm thầm quy ước với nhau rằng nếu họbị thất bại trong cuộc thi, họsẽ vẫn tiếp tục lai tạo dòng cá này. Mặc dù họ đem rất nhiều cá halfmoon đi dự thi nhưng chỉ một con cá đẹp nhất của họ - cá xanh lục đạt giải nhì ởthể loại Hình dáng và Kiểu vây Tự do. Hạng nhất thểloại này và giải Cá Đẹp Nhất (Best Of Show) được trao cho những con cá đuôi quạt thông thường.
Nhóm lai tạo vượt qua sựthất vọng nhờ sựhâm mộ gia tăng từ phía những nhà lai tạo khác. Rất nhanh chóng, sự hâm mộđủ lớn để một câu lạc bộ betta mới có tên là International Betta Splendens Club ra đời với mục đích duy trì và phát triển dạng cá halfmoon. Trong khi lai tạo và trao đổi lẫn nhau trên bình diện quốc tế, Masillamoni gặp Marc Maurin, người hỏi mua một cặp halfmoon để bắt đầu lai tạo với dòng cá của ông ởPháp. Vào thời điểm đó, Masillamoni chỉ có 5 con halfmoon đực đạt chất lượng để lai tạo tuy nhiên ông vẫn chọn con mà ông ít ưng ý nhất trong số đó và trao cho Maurin. Hai tuần sau, khi Masillamoni chuẩn bị tham gia vào một triển lãm cá cảnh khác ở Mỹthì từ Pháp, Maurin gửi trảcon cá đực lại cho ông, nói rằng nó không có khả năng sinh sản. Mặc dù Masillamoni không cho rằng con cá này đạt chất lượng mà ông đề ra, nhưng cuối cùng ông vẫn quyết định đem nó sang Mỹ cùng với những con cá dự thi khác, trong đó có cả bốn con siêu halfmoon cùng bầy với nó.
Khi đem hành lý đến triển lãm, Masillamoni bị ngăn cản bởi tiếp viên phục vụ trên chuyến bay, người lưu ý ông rằng cái túi chứa 25 con cá dự thi của ông quá lớn không thể bỏvào ngăn đựng hành lý phía trên chỗ ngồi được và phải đem để trong khoang hành lý. Ông phản ứng một cách lịch sự, lưu ý với cô rằng trong túi đựng những con cá có giá trị trên đường tham dự một triển lãm quan trọng ở Mỹvà ông không muốn rời mắt khỏi nó. Khi người tiếp viên phản đối, Masillamoni (một cách cương quyết) nói với cô rằng ông sẽkhông bay nếu như cá của ông không được đặt trong khoang hành khách. Với sựnhượng bộcủa đôi bên, sau cùng một thỏa thuận cũng đạt được -- người tiếp viên mang cá lên khoang hạng nhất nơi chúng hoàn tất chuyến bay trong ngăn đựng hành lý rộng hơn.
Khi bay được nửa đường, Masillamoni quyết định kiểm tra xem cá như thế nào nhưng khi ông yêu cầu được xem chúng ở khoang hạng nhất, ông được báo rằng sau cùng người ta đã chuyển chúng đến khoang đựng hành lý. Lo sợ điều tồi tệnhất xảy ra, ông cuống cuồng kiểm tra túi đựng cá và phát hiện nó bịxì hơi. Tất cả 25 túi đều bịlủng, cá thoi thóp và nhúc nhích một cách yếu ớt trong các túi nhựa rỗng. Hoảng sợ, Masillamoni kêu ầm lên, điều này gây nên sự chú ý của tiếp viên trưởng, người hóa ra lại yêu thích cá cảnh và tham gia xử lý tình huống này. Anh cung cấp túi nhựa và yêu cầu tiếp viên đem tới một chai nước suối. Bởi vì chai nước để trong tủlạnh nên các tiếp viên phải sưởi ấm nó bằng một máy sấy tóc cho đến khi nó đạt nhiệt độ phòng và anh cùng với Masillamoni cẩn thận thả những con betta đang đấu tranh sinh tồn vào các túi nước mới. Thật hạnh phúc, tất cả cá đều sống sót.
Là một phụtá trọng tài, Masillamoni rất bận rộn với triển lãm nên không hề biết rằng, một lần nữa, cá halfmoon của ông không gây được sựchú ý so với cá đuôi quạt và đuôi kép. Che dấu sựthất vọng, ông tập trung vào công việc và không để ý đến điều đó nữa. Tuy nhiên, khi bình chọn cá đẹp nhất ở mỗi thể loại cho giải Cá Đẹp Nhất, ông phát hiện thấy ởvị trí hạng nhất là một con cá màu xanh lục độc đáo -- một con halfmoon! Khi quan sát kỹ hơn, ông nhận ra đó là con cá bị Marc Maurin gửi trảlại, con cá vốn được xem là không đủ tiêu chuẩn đểdự thi. Bằng cách nào đó, ngay cả các trọng tài cũng nhầm lẫn khi đánh giá về những con halfmoon tốt hơn, con cá này đã đứng đầu thểloại Xanh Ngọc/Xanh Lục và bây giờ lại cạnh tranh cho vị trí Cá Đẹp Nhất.
Khi những ứng viên cho giải Cá Đẹp Nhất lần lượt bịloại, Masillamoni đã cắn móng tay vì hồi hộp. Con cá halfmoon xanh lục vẫn đứng vững. Các trọng tài loại dần các ứng viên cho đến khi chỉcòn lại con halfmoon và một con cá xanh dương của Peter Goettner mà vây chỉxoè 160 độ. Các trọng tài rõ ràng ủng hộcá của Goettner hơn nhưng kết quảcuối cùng vẫn trong vòng tranh cãi. Sau cùng, họmời vịtrọng tài có nhiều kinh nghiệm nhất - ông Jim Williams - và tham khảo ý kiến của ông. Bởi vì đây cũng là vị trọng tài chấm cho cá của Goettner giải nhất thể loại Cá Xanh Dương nên Masillamoni cảm thấy vấn đề đã được định đoạt. Tuy nhiên, Williams quan sát cảhai con bằng đèn pin trong khoảng 10 phút rồi chuyển qua kính lúp. Cuối cùng ông tuyên bố với đám đông đang chờ đợi “Nó đây rồi!”. “Con cá xanh dương bị thiếu mất một cái vảy”. Giải Cá Đực Đẹp Nhất (Best of Show Male) trong triển lãm của IBC được trao cho con halfmoon màu xanh lục đến từ Thụy Sĩ.
Khi điều này xảy ra, một phóng viên của tạp chí FAMA cũng tham dự và phát hiện vẻđẹp khác thường của cá halfmoon. Anh đăng hình Cá Đẹp Nhất lên trang bìa tạp chí và viết một bài về nguồn gốc cá halfmoon. Cùng với việc xuất hiện nhiều hơn, ngày càng nhiều các nhà lai tạo ởcả châu Âu và Mỹ yêu thích và cổ vũ cho dòng cá này. Peter Goettner, Sieg Illig, Leo Buss, Bonnie McKinley và những người khác bắt đầu lai tạo dạng cá có đuôi xoè 180 độ. Sựkết hợp giữa những nhà lai tạo và chất lượng cá giúp phổ biến dòng cá này và cá halfmoon nhanh chóng tràn ngập trên toàn nước Mỹ. Dù luôn yêu thích những dòng cá bản địa, các nhà lai tạo Thái cũng phải mua cá halfmoon từ các nhà lai tạo ởchâu Âu và châu Mỹ vào cuối những năm 1990 và nhiều nhà lai tạo có khảnăng tạo ra những con cá có chất lượng đủ tốt để “sánh vai với thếgiới”. Với phương pháp lai tạo và nuôi dưỡng của mình, họ có khả năng cải thiện hình dạng và duy trì nó, và đến năm 2003 thì họ đã hoàn toàn có thể lai tạo cá có chất lượng còn tốt hơn cảở châu Âu và Mỹ. Ngày nay, dòng cá halfmoon chiếm hết tâm trí của các nhà lai tạo, những người cốgắng tạo ra những con cá đẹp nhất khi kết hợp giữa niềm đam mê với khoa học, điều không hề thấy ở hầu hết các thú giải trí khác. Đây thực sựlà dòng cá mà chúng tái định nghĩa lại các chuẩn mực về cá betta cảnh.
Delaval vốn đã là một nhà lai tạo cá bảy màu thành đạt và nhiều năm trước đó ông đã quyết định nhảy vào lãnh vực cá betta. Ông khởi sự với con giống bình thường, cải tạo chất lượng của dòng cá bằng phương pháp lai tuyển chọn những con cá tốt nhất theo một phương pháp đặc biệt: anh chị em với nhau, và rồi cha với con gái trong hàng loạt thế hệ. Dấu hiệu đặc trưng ở dòng cá của Delaval đó là nhiều con có viền vây trong suốt, một đặc điểm mà ngày nay chúng ta vẫn còn thấy ở nhiều con halfmoon. Khi chất lượng dòng cá của Delaval tăng lên, ông nhận ra rằng ông đang sở hữu những con cá đặc biệt và lao động cật lực đểhoàn thiện “ý tưởng” của mình. Với chỉ bốn hồ và hai mươi lọ, Delaval chăm chỉ lai tạo và chọn lọc, ông chỉ giữlại những con cá tốt nhất đểphát triển dòng cá.
Vào năm 1987, Delaval trưng bày cá của mình tại triển lãm cá ở Lyon, Pháp. Mặc dù những con halfmoon đầu tiên (như sau này chúng được gọi như vậy) có độ cân đối và hình dạng đáng kinh ngạc, chúng lại không thu hút sự chú ý của các trọng tài trong triển lãm, chủ yếu là vì họ đã quen mắt với những dạng cá nhất định và không muốn thay đổi quan niệm về cá betta “lý tưởng”. Vào thời đó, những con cá betta đoạt giải là cá đuôi quạt và cá đuôi kép, và cá của Delaval trông quá khác biệt so với những gì mà mọi người thường thấy. Sau triển lãm, vị chủtịch của Hiệp hội Họ cá Rô Đức (Anabantoid Association of Germany) viết một bản tóm tắt về triển lãm với mục đích biểu dương những người tham gia và đoạt giải. Vềnhững con cá không đoạt giải của Delaval, ông chỉ nói rằng chúng trông “dễ thương”.
Sau đó vào năm 1988, Delaval trưng bày cá của ông tại triển lãm ở LeMann, Pháp. Mặc dù một lần nữa cá của ông lại không được ngó ngàng tới, nhưng ít nhất có một nhà lai tạo đồng nghiệp bị"sét đánh" bởi những gì mà Delaval đã tạo ra: Rajiv Masillamoni. Masillamoni có thói quen luôn mang theo bên mình ảnh của “Ngài G.” mà ông đưa cho mọi người xem trong bất kỳhội nghịnào liên quan tới cá betta mà ông tham dự, hâm mộ vềhình dạng hoàn hảo của nó, ông hỏi có thể mua cá có chất lượng tương tựở đâu. Khỏi cần phải nói, khi ông vừa nhìn thấy những con cá dự thi của Delaval mà chúng xoè vây rộng và cân đối hơn những gì mà ông dám mơ ước, tấm hình của “Ngài G” liền vuột khỏi những ngón tay của ông. Ngay lập tức ông truy vấn Delaval về nguồn gốc cá và mua hai trong số ba con cá đực đuôi xoè 180 độ mà Delaval đem tới dựthi ở triển lãm cũng như năm con cá đực khác và hai con cá mái cùng dòng. Masillamoni phấn khởi đem tài sản của mình về Thuỵ Sĩ, nơi ông bắt đầu lai tạo chúng một cách say mê. Ông bị sốc và kinh hoàng khi nhận ra rằng cả bảy con cá đực mà ông mua từ Delaval đều không có khả năng sinh sản. Mặc dù chúng vẫn làm tổ và ve vãn cá cái nhưng dường như chúng không có khả năng cuộn lấy cá cái và chăm sóc trứng. Vấn đề dường như không ởhình dạng của chúng mà vì chúng bị lai cận huyết quá nhiều, điều này được khẳng định khi Masillamoni tham khảo ý kiến của hai nhà lai tạo khác cũng mua cá từ Delaval - Laurent Chenot và Marc Maurin - những người cũng gặp vấn đềtương tự. Chỉ còn cách hy vọng vào những con cá mái, Masillamoni lai chúng lần nữa với cá betta cảnh bình thường và kết quả thu được khác xa về hình dạng và độcân xứng so với cá gốc của Delaval. Khi một trong hai con cá mái không may bị chết thì dường như mọi thử nghiệm sắp sửa phải kết thúc. Tuy nhiên, vận may đã mỉm cười với Masillamoni và dự án của ông, ông được giới thiệu với một thành viên của IBC, người đi du lịch ởThuỵ Sĩ và tặng ông một con đuôi kép melano đực từ dòng cá của Parris Jones. Masillamoni lai con cá đực này với con cá mái còn lại của Delaval và được tưởng thưởng bởi một con cá vượt xa so với những con cùng bầy. Con cá được đánh số“R39” và là một con cá đực màu xanh lục với vây đuôi xoè đủ 180 độ một cách hoàn hảo.
Phiêu lưu cùng dòng cá mới, Masillamoni lai con cá đực với tất cảcá mái mà ông có và sau đó lập nhóm với các nhà lai tạo Laurent Chenot và Jean Luc Corso, những người cũng lai nó với cá mái của họ. Cá con thu được từ những bầy lai này tiến đến rất gần với dòng cá halfmoon thực sựđầu tiên, và có lý do để khẳng định rằng tất cảcá halfmoon ngày nay đều là con cháu của một ông tổduy nhất – R39.
Vào năm 1991, Masillamoni đem cá betta đuôi 180 độ của ông đến Triển Lãm Thường Niên lần thứ 25 của IBC tổ chức ởMilwaukee, bang Wisconsin. Ông rất kinh ngạc khi phát hiện ra rằng, một lần nữa, các trọng tài hoàn toàn không để ý tới cá của ông so với sựthú vị mà họ dành cho các loại cá đuôi kép và đuôi quạt. Tuy nhiên, những con cá dự thi đến từ châu Âu không thoát khỏi sựchú ý của hàng loạt các nhà lai tạo hàng đầu vào thời đó gồm Jeff Wilson, Peter Goettner, Parris Jones, Paul Hardy và John Benn, những người đã mua một sốcá của Masillamoni để đem vềlai với dòng cá của riêng họ. Cũng tại triển lãm này Jeff Wilson lần đầu tiên nói đùa rằng dạng đuôi mới trông giống nhưhình bán nguyệt (halfmoon) và từ đó cái tên “halfmoon” ra đời.
Phấn khởi bởi sựđồng cảm về sởthích, Masillamoni gia nhập nhóm làm việc cùng với Wilson và Laurent Chenot để cốgắng củng cố các đặc điểm thành một dòng cá ổn định. Cả ba nhà lai tạo thường xuyên trao đổi những con cá tốt nhất với nhau, một con cá thường được lai với ba dòng khác nhau ở Mỹ, Pháp và Thuỵ Sĩ. Bằng việc lai tạo con cá tốt nhất ởcả ba nơi, họ có khảnăng tạo ra những con halfmoon một cách nhanh chóng và hiệu quả, họ cẩn thận lưu tài liệu bằng cảhình ảnh và ghi chép để mỗi thếhệ mới ra đời đều có chất lượng tốt hơn thếhệ trước đó.
Vào năm 1992, Masillamoni và Wilson quyết định trưng bày những con cá halfmoon tốt nhất của họ tại triển lãm của IBC tại bang Alabama, âm thầm quy ước với nhau rằng nếu họbị thất bại trong cuộc thi, họsẽ vẫn tiếp tục lai tạo dòng cá này. Mặc dù họ đem rất nhiều cá halfmoon đi dự thi nhưng chỉ một con cá đẹp nhất của họ - cá xanh lục đạt giải nhì ởthể loại Hình dáng và Kiểu vây Tự do. Hạng nhất thểloại này và giải Cá Đẹp Nhất (Best Of Show) được trao cho những con cá đuôi quạt thông thường.
Nhóm lai tạo vượt qua sựthất vọng nhờ sựhâm mộ gia tăng từ phía những nhà lai tạo khác. Rất nhanh chóng, sự hâm mộđủ lớn để một câu lạc bộ betta mới có tên là International Betta Splendens Club ra đời với mục đích duy trì và phát triển dạng cá halfmoon. Trong khi lai tạo và trao đổi lẫn nhau trên bình diện quốc tế, Masillamoni gặp Marc Maurin, người hỏi mua một cặp halfmoon để bắt đầu lai tạo với dòng cá của ông ởPháp. Vào thời điểm đó, Masillamoni chỉ có 5 con halfmoon đực đạt chất lượng để lai tạo tuy nhiên ông vẫn chọn con mà ông ít ưng ý nhất trong số đó và trao cho Maurin. Hai tuần sau, khi Masillamoni chuẩn bị tham gia vào một triển lãm cá cảnh khác ở Mỹthì từ Pháp, Maurin gửi trảcon cá đực lại cho ông, nói rằng nó không có khả năng sinh sản. Mặc dù Masillamoni không cho rằng con cá này đạt chất lượng mà ông đề ra, nhưng cuối cùng ông vẫn quyết định đem nó sang Mỹ cùng với những con cá dự thi khác, trong đó có cả bốn con siêu halfmoon cùng bầy với nó.
Khi đem hành lý đến triển lãm, Masillamoni bị ngăn cản bởi tiếp viên phục vụ trên chuyến bay, người lưu ý ông rằng cái túi chứa 25 con cá dự thi của ông quá lớn không thể bỏvào ngăn đựng hành lý phía trên chỗ ngồi được và phải đem để trong khoang hành lý. Ông phản ứng một cách lịch sự, lưu ý với cô rằng trong túi đựng những con cá có giá trị trên đường tham dự một triển lãm quan trọng ở Mỹvà ông không muốn rời mắt khỏi nó. Khi người tiếp viên phản đối, Masillamoni (một cách cương quyết) nói với cô rằng ông sẽkhông bay nếu như cá của ông không được đặt trong khoang hành khách. Với sựnhượng bộcủa đôi bên, sau cùng một thỏa thuận cũng đạt được -- người tiếp viên mang cá lên khoang hạng nhất nơi chúng hoàn tất chuyến bay trong ngăn đựng hành lý rộng hơn.
Khi bay được nửa đường, Masillamoni quyết định kiểm tra xem cá như thế nào nhưng khi ông yêu cầu được xem chúng ở khoang hạng nhất, ông được báo rằng sau cùng người ta đã chuyển chúng đến khoang đựng hành lý. Lo sợ điều tồi tệnhất xảy ra, ông cuống cuồng kiểm tra túi đựng cá và phát hiện nó bịxì hơi. Tất cả 25 túi đều bịlủng, cá thoi thóp và nhúc nhích một cách yếu ớt trong các túi nhựa rỗng. Hoảng sợ, Masillamoni kêu ầm lên, điều này gây nên sự chú ý của tiếp viên trưởng, người hóa ra lại yêu thích cá cảnh và tham gia xử lý tình huống này. Anh cung cấp túi nhựa và yêu cầu tiếp viên đem tới một chai nước suối. Bởi vì chai nước để trong tủlạnh nên các tiếp viên phải sưởi ấm nó bằng một máy sấy tóc cho đến khi nó đạt nhiệt độ phòng và anh cùng với Masillamoni cẩn thận thả những con betta đang đấu tranh sinh tồn vào các túi nước mới. Thật hạnh phúc, tất cả cá đều sống sót.
Là một phụtá trọng tài, Masillamoni rất bận rộn với triển lãm nên không hề biết rằng, một lần nữa, cá halfmoon của ông không gây được sựchú ý so với cá đuôi quạt và đuôi kép. Che dấu sựthất vọng, ông tập trung vào công việc và không để ý đến điều đó nữa. Tuy nhiên, khi bình chọn cá đẹp nhất ở mỗi thể loại cho giải Cá Đẹp Nhất, ông phát hiện thấy ởvị trí hạng nhất là một con cá màu xanh lục độc đáo -- một con halfmoon! Khi quan sát kỹ hơn, ông nhận ra đó là con cá bị Marc Maurin gửi trảlại, con cá vốn được xem là không đủ tiêu chuẩn đểdự thi. Bằng cách nào đó, ngay cả các trọng tài cũng nhầm lẫn khi đánh giá về những con halfmoon tốt hơn, con cá này đã đứng đầu thểloại Xanh Ngọc/Xanh Lục và bây giờ lại cạnh tranh cho vị trí Cá Đẹp Nhất.
Khi những ứng viên cho giải Cá Đẹp Nhất lần lượt bịloại, Masillamoni đã cắn móng tay vì hồi hộp. Con cá halfmoon xanh lục vẫn đứng vững. Các trọng tài loại dần các ứng viên cho đến khi chỉcòn lại con halfmoon và một con cá xanh dương của Peter Goettner mà vây chỉxoè 160 độ. Các trọng tài rõ ràng ủng hộcá của Goettner hơn nhưng kết quảcuối cùng vẫn trong vòng tranh cãi. Sau cùng, họmời vịtrọng tài có nhiều kinh nghiệm nhất - ông Jim Williams - và tham khảo ý kiến của ông. Bởi vì đây cũng là vị trọng tài chấm cho cá của Goettner giải nhất thể loại Cá Xanh Dương nên Masillamoni cảm thấy vấn đề đã được định đoạt. Tuy nhiên, Williams quan sát cảhai con bằng đèn pin trong khoảng 10 phút rồi chuyển qua kính lúp. Cuối cùng ông tuyên bố với đám đông đang chờ đợi “Nó đây rồi!”. “Con cá xanh dương bị thiếu mất một cái vảy”. Giải Cá Đực Đẹp Nhất (Best of Show Male) trong triển lãm của IBC được trao cho con halfmoon màu xanh lục đến từ Thụy Sĩ.
Khi điều này xảy ra, một phóng viên của tạp chí FAMA cũng tham dự và phát hiện vẻđẹp khác thường của cá halfmoon. Anh đăng hình Cá Đẹp Nhất lên trang bìa tạp chí và viết một bài về nguồn gốc cá halfmoon. Cùng với việc xuất hiện nhiều hơn, ngày càng nhiều các nhà lai tạo ởcả châu Âu và Mỹ yêu thích và cổ vũ cho dòng cá này. Peter Goettner, Sieg Illig, Leo Buss, Bonnie McKinley và những người khác bắt đầu lai tạo dạng cá có đuôi xoè 180 độ. Sựkết hợp giữa những nhà lai tạo và chất lượng cá giúp phổ biến dòng cá này và cá halfmoon nhanh chóng tràn ngập trên toàn nước Mỹ. Dù luôn yêu thích những dòng cá bản địa, các nhà lai tạo Thái cũng phải mua cá halfmoon từ các nhà lai tạo ởchâu Âu và châu Mỹ vào cuối những năm 1990 và nhiều nhà lai tạo có khảnăng tạo ra những con cá có chất lượng đủ tốt để “sánh vai với thếgiới”. Với phương pháp lai tạo và nuôi dưỡng của mình, họ có khả năng cải thiện hình dạng và duy trì nó, và đến năm 2003 thì họ đã hoàn toàn có thể lai tạo cá có chất lượng còn tốt hơn cảở châu Âu và Mỹ. Ngày nay, dòng cá halfmoon chiếm hết tâm trí của các nhà lai tạo, những người cốgắng tạo ra những con cá đẹp nhất khi kết hợp giữa niềm đam mê với khoa học, điều không hề thấy ở hầu hết các thú giải trí khác. Đây thực sựlà dòng cá mà chúng tái định nghĩa lại các chuẩn mực về cá betta cảnh.
Chúc các bạn
tìm được
những
em cá đạt
chuẩn
và xinh xắn
đáng yêu
Với
kinh nghiệm,
niềm
đam mê và lòng nhiệt
tình chúng tôi luôn hướng
đến
sựhoàn thiện
và thẩm
mỹ.
Cá Chọi Đức Anh chân thành cảm ơn Quý khách gần xa đã ủng hộchúng tôi trong suốt thời gian qua. Được phục vụ Quý khách là niềm vinh dựcủa chúng tôi.
Cá Chọi Đức Anh chân thành cảm ơn Quý khách gần xa đã ủng hộchúng tôi trong suốt thời gian qua. Được phục vụ Quý khách là niềm vinh dựcủa chúng tôi.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cá
Chọi
Đức
Anh
Website: http://cachoiducanh.blogspot.com/
Email: ducanhcachoi@gmail.com/
Facebook : http://cá chọi betta - đức anh shop/
Cellphone: 097.410.3366
Add: Số 58b, ngõ 124, ngách 45 Âu Cơ - Tây Hồ - Hà Nội
Website: http://cachoiducanh.blogspot.com/
Email: ducanhcachoi@gmail.com/
Facebook : http://cá chọi betta - đức anh shop/
Cellphone: 097.410.3366
Add: Số 58b, ngõ 124, ngách 45 Âu Cơ - Tây Hồ - Hà Nội
0 nhận xét